De eerste weken van het schooljaar zijn belangrijk, maar dat wist je natuurlijk al. Leerlingen komen terug van vakantie en moeten wennen aan de nieuwe omgeving met de vaste groep. Meestal ben jij als leerkracht de nieuweling (uitzonderingen daar gelaten). Het is daarom dat de Gouden Weken een basis vormen voor je klassenmanagement, maar je ook de kans geven om de diepgang in te gaan met je klas zonder een hele lange wenperiode. In dit artikel nog even de belangrijke punten op een rij en daarna kun jij extra goed van start dit schooljaar met de Gouden Weken!
Op Klasklaar.nl vind je meer ideeën dan je ooit tijd hebt om te kunnen uitvoeren tijdens de Gouden Weken. Maar er zijn ook genoeg andere werkbladen rondom sociaal emotionele ontwikkeling te ontdekken.
Gouden Weken! De recap
De start van het schooljaar is er één voor ontdekking. Welke nieuwe maffe, grappige, maar ook stille of luide kinderen krijg jij nu in de klas? Kinderen worden van jonge leeftijd in een groep geplaatst en beleven met hen meestal een groot deel of zelfs de hele basisschool. Dit vergt nogal wat als leerkracht. Elk kind uniek, maar dat is bijna een understatement. De verschillen in cultuur, afkomst, gewoontes, religie, eetgewoontes, huidskleur, aandoeningen en ga zo maar door en door. Allemaal bij elkaar in een (te kleine) ruimte. En jij, jij bent verantwoordelijk voor de verbinding tussen hen. Ohja! En je moet ook nog lesgeven!
De Gouden Weken spelen zich af aan het begin van het schooljaar; de eerste schoolweken van jouw fantastisch nieuwe schooljaar. Je hebt ongetwijfeld alweer nieuwe voornemens om het dit jaar weer beter te doen dan het vorige, maar vergeet niet… sommige dingen werken gewoon altijd goed. Vervang niet wat werkt met iets nieuws, borgen is ook goed. In deze periode wordt de basis gelegd voor de sfeer in de groep en dat wil je goed op orde hebben. Kinderen leren elkaar opnieuw of beter kennen, wennen aan routines en ontdekken hoe ze samen een fijne klas kunnen vormen.
Als leerkracht kun je in deze weken veel invloed hebben op de groepsvorming. Niet door alleen regels te bespreken, maar vooral door samen te oefenen, te praten, te bewegen, afspraken zichtbaar te maken en positieve ervaringen op te bouwen.
Wat je niet moet doen
Kun je ook fouten maken in de Gouden Weken? Ja! Absoluut! Daar is geen twijfel over mogelijk. Als jij meteen begint met een spel waarbij alle kinderen stukje moeten opvoeren of alle kinderen een stemmetje moeten doen of ze moeten optreden alleen… dan kun je zomaar enkele leerlingen echt kwijtraken. De Gouden Weken staat voor veiligheid. Ga niet starten met activiteiten waarbij kinderen verplicht zijn iets te doen. Start ook niet met opdrachten waarbij jij het niet kan overzien; denk aan tikspelletjes en dergelijken. Teveel vrijheid aan de start van het jaar kan ook juist ruimte geven voor enorme onveiligheid en hiermee heb je eerder nepgoud te pakken dan de Gouden Plak.
Oh, en doe niet aan de groepsposter met afspraken en dat ze dat moeten ondertekenen. Je geeft hiermee alleen maar aan dat wie moeite heeft met zijn gedrag niet meer meedoet. Het is alsof je zegt: we halen allemaal een 8 voor rekenen bij het volgend blok… dat is leuk voor Annelies die altijd een 10 scoort (en ontevreden is met een 9,8), maar dodelijk voor Bas die altijd een 4 scoort. Sommige kinderen kunnen zich nog niet gedragen en die horen er ook bij! En als je dan zo nodig zo een poster wilt, maak er dan gewoon één met een mooie spreuk of groepsmotto van. Dan kan iedereen altijd meedoen.
Activiteiten voor de Gouden Weken
Op Klasklaar.nl staat een aparte pagina met activiteiten voor de Gouden Weken. Deze activiteiten zijn bedoeld om leerlingen met elkaar in gesprek te brengen, samen te laten werken en na te laten denken over de groep. Het mooie aan deze opdrachten is dat ze simpel zijn. Een simpele uitleg voor jou zodat je dit gemakkelijk en snel kunt inzetten. Maar het biedt ook ruimte voor je eigen inbreng. Een potje ‘Fruitmand’ kan voor mij een spel zijn om los te komen, maar met jouw inbreng kun je het ook hebben over zelfverzekerd optreden of iets durven wanneer anderen twijfelen. Je kunt ze aankleden zodat het past bij jouw groep.
Hoe moet het dan wel?
Begin simpel. Begin de eerste dag veilig en voorspelbaar. Praat over de zomervakantie. Je kunt al zoveel zien en leren van je nieuwe leerlingen. Zo leer je misschien wel dat Olivier naar Dubai is geweest, maar dat Timo vijf weken op de camping achter de rug heeft… en dat hij pas sinds gister terug is… om 10:00 ’s avonds. Jij leert en de kinderen hebben een prettig veilige dag. De volgende dag kies je een opdracht waar kinderen mee mogen doen uit vrije keuze. Je leert hierdoor meteen welke leerlingen op de voorgrond willen staan en wie niet en je biedt veiligheid aan de kinderen die dat nodig hebben. Herhaal deze activiteiten voor deze week en alle kinderen hebben een topweek gehad. Pak de vrijdag nog even voor een goed nagesprek over de week. Als ze positief de dag afsluiten nemen ze dat mee naar huis! Maar daar meer over bij een andere blog!
Afhankelijk van je klas zal je ongetwijfeld andere keuzes maken, maar vergeet niet dat de Gouden Weken voor elk kind is en een goede opbouw helpt hierbij. Nog enkele tips over wat je zeker wel moet doen:
- Zorg ervoor dat je elk kind elke dag welkom heet (een high-five, boks, handen schudden). Ze zijn welkom bij jou in de klas.
- Zorg voor structuur en voorspelbaarheid. Makkelijk gezegd, maar moeilijk gedaan.
- Vertel de kinderen over de Gouden Weken, wat het betekent voor jou als leerkracht en wat je verwacht van de leerlingen in de klas.
- Vertel ook duidelijk wat de consequenties zijn voor negatief gedrag.
- Wees consequent in dagelijkse activiteiten voor de Gouden Weken en sla het niet over!
- Praat met de kinderen. Zorg ervoor dat je met elk kind een individueel gesprek hebt gehad voor de Gouden Weken zijn afgelopen.
- Wees altijd eerlijk, ook als je blunders maakt of het even niet meer weet.
Je kunt kinderen ook laten kiezen uit een paar kleurplaten. Dat geeft meteen een klein stukje eigenaarschap: wat past bij jou, waar heb jij zin in?
De pittige groep
Als je weet dat je een klas krijgt waar veel ‘pit in zit’, is het extra belangrijk om je Gouden Weken strak voor te bereiden. Maar als je alles op orde hebt tijdens lestijd betekent nog steeds dat je de vrije momenten in de gaten moet houden. Dit zijn de momenten dat specifieke leerlingen de ruimte krijgen om alsnog te proberen de leiding te nemen. En als vrije momenten kwetsbare momenten worden krijg je al snel veel problematiek in de klas. Zorg ervoor dat leerlingen in de ochtend rustig moeten binnenkomen en iets voor zichzelf moeten doen. Dit kun je doen tot de herfstvakantie (indien nodig langer). Je kunt dit opleggen, maar je kunt dit ook leuk maken door echt leuke werkbladen aan te bieden (en noem het zeker geen werkblad!). En als je dag afsluit loop dan in de gang mee tot de deur en spreek eventueel af dat er standaard collega’s ergens op het plein staan bij het verlaten van de school en ook bij de binnenkomst.
Hieronder enkele voorbeelden van werkbladen die je kunt inzetten in je groep:
Groep 1/2/3
Midden tot bovenbouw:
Som bij het plaatje (kan via het digibord)
Of simpelweg leuke doeboekjes!
Tot slot
Geen standaard aanpak werkt natuurlijk het beste. Dat zou het onderwijs ook weer te makkelijk maken natuurlijk. Ik hoop je vooral te enthousiasmeren om er wat van te maken en je succes toewensen met die pittige groepen en uitdagingen die op je pad liggen. Hopelijk draagt Klasklaar een kleine bijdrage aan jouw dagelijkse routine! Oh, en als je iets mist of je wilt wat delen… doen hè?